Logo nieuwsbladaltena.nl


Op deze foto uit ca. 1914 staat rechts het klooster, in het midden de nieuwe (huidige) kerk en daarnaast de oude kerk. Die laatste was voor Nederlandse militairen tijdens de Eerste Wereldoorlog een onderkomen, maar in de winter gingen de houten banken de kachel in.
Op deze foto uit ca. 1914 staat rechts het klooster, in het midden de nieuwe (huidige) kerk en daarnaast de oude kerk. Die laatste was voor Nederlandse militairen tijdens de Eerste Wereldoorlog een onderkomen, maar in de winter gingen de houten banken de kachel in. (Foto: Ronald Veuger)

'Mensen, dit mag niet verloren gaan!'

Traditiegetrouw liet de Archief*Kring Hank in het weekeind voor Kerstmis ook dit jaar weer zien wat de geschiedenis van Hank allemaal te zeggen heeft. Al die spullen en kennis zijn het resultaat van veelal jarenlang zoeken, verzamelen, sorteren, rubriceren enzovoort. Maar hoe doen ze dat en hoe zit het eigenlijk met de geschiedenis van de stichting zelf?

Door Ronald Veuger

Hank - Op 13 augustus 1937 wordt Woutherus Henricus Damen in Hank benoemd tot pastoor. Dat doet hij kennelijk met veel bevlogenheid, want als ook Hank bij de Watersnoodramp van februari 1953 niet wordt gespaard, trekt hij er met een bootje op uit om met eigen ogen te kunnen zien hoe het zijn parochianen vergaat. Hoewel de pastoor dan al enige tijd ziek is, zal die boottocht onder die omstandigheden hem geen goed hebben gedaan en het lijkt erop dat hij op 19 februari van dat jaar op 60-jarige leeftijd indirect aan de gevolgen van de Watersnoodramp is overleden. Hij wordt opgevolgd door pastoor Jac van der Heijden die naast zijn roeping nog een grote passie heeft: fotograferen. Hij manifesteert zich beslist als pastoor, maar dat andere deel van zijn werk haalt nooit de publiciteit. Althans tot ergens in de jaren zeventig. Want dan krijgt iemand een verzameling van 1.800 dia's aangeboden. Die 'iemand' is Henk Nieuwenhuijsen, dan beheerder van dorpshuis 't Uivernest. En de aanbieder is… pastoor Jac van der Heijden. Nieuwenhuijsen, altijd al zeer geïnteresseerd in stambomen en het verleden in het algemeen en dat van Hank in het bijzonder, wendt zich met dat aanbod tot een andere geïnteresseerde met de vraag: "Zeg Louis, ik heb van pastoor Van der Heijden een verzameling dia's aangeboden gekregen. Is dat niet wat voor ons?" Louis is Louis de Bot, nu een van de drijvende krachten achter de Archief*Kring Hank en hij vertelt dit relaas alsof het vorige week is gebeurd.

De Bot: "Ik zei tegen Henk, we zijn het toch aan onszelf verplicht om die dia's onder onze hoede te nemen. Dat hebben we ook gedaan en dat moment is eigenlijk het startpunt van de activiteiten van onze stichting.

We hebben al die dia's bekeken, gesorteerd en gerubriceerd en bij het bekijken ontdekten we dat pastoor Van der Heijden een enorme verzameling had aangelegd over veel van Hank en zijn parochianen. Hij had bijvoorbeeld veel, zo niet alle, trouwpartijen en echtvieringen van zijn parochianen gefotografeerd en dat vaak terwijl de mensen zelf ook een fotograaf hadden ingehuurd. Er zat wel een belangrijk verschil tussen het werk van die ingehuurde fotografen en dat van de pastoor. Van de laatste kreeg nooit iemand iets te zien. En toen wij ze hadden, hebben we dia-avonden georganiseerd die steevast volle zalen trokken. Immers, mensen zagen zichzelf op vaak feestelijke momenten na lange tijd voor het eerst terug of zagen beelden die ze nog nooit hadden gezien. Ook de toenmalige wethouder Nico Staal kwam graag op die dia-avonden af en zei toen nogal luid en duidelijk: "Mensen, dit mag niet verloren gaan!" Toen hebben wij tegen Staal gezegd: "Daar zijn we het over eens, maar als jij nou zorgt dat we een stichting kunnen worden, dan hebben wij een zorg minder. En dat heeft Staal geregeld zoals hij dat op zijn manier kon regelen."

Erfgoed
En zo werd in 1990 de stichting een feit. In die tijd was ook de in 2011 overleden Hendrik van Suntenmaartensdijk de gelederen komen versterken. En welke Hankenaar kent hem niet? Want waar Van Suntenmaartensdijk was -en hij was haast overal bij- , was zijn camera ook. De Bot: "Hij heeft ontzettend veel foto's gemaakt en uren aan video's opgenomen. Hendrik is in Hank langs vele deuren gegaan met de vraag: 'Willen jullie toch niet eens in oude schoenendozen gaan kijken of jullie geen oude foto's van Hank hebben?' Dat leverde een stortvloed aan materiaal op. Zo veel dat het archief door de jaren heen groeide van 1.800 dia's naar ruim 15.000 beelden. Maar het bleef niet bij verzamelen alleen, want we zijn breder in de geschiedenis van Hank gaan graven en ons vooral ook gaan bekommeren over ons erfgoed.

Wij vonden bijvoorbeeld dat de 21 pompstations rond Hank niet verloren mochten gaan. Die dateren nog uit het begin van de vorige eeuw. Toen stond er in de Vierbannen al een elektriciteitscentrale nog vóór die in Geertruidenberg was gebouwd. De Hankse centrale leverde echter niet aan het openbare net, maar wekte de stroom op voor de pompen waarmee de omliggende polders werden bemalen. Dat wordt nu op een eigentijdse manier gerealiseerd, maar in onze ogen zou er ten minste één bewaard moeten blijven als industrieel erfgoed. Wij zijn daarom voor één gulden het exemplaar bij Jachthaven Vissershang gaan huren van de gemeente. Zo kan die dus niet gesloopt worden. Een andere 'trofee' is de ontdekking van het bolbaken De Steen van Cloosteroirt."

"Zo'n vijfendertig jaar lang hebben we altijd net voor Kerstmis een tentoonstelling georganiseerd. Daarbij is het ons altijd gelukt om daaraan steeds een bepaald thema te koppelen. Sinds drie jaar heeft een aantal verenigingen zich bij die expositiedagen aangesloten om nog breder te kunnen laten zien wat Hank zoal in huis heeft. Sindsdien doen we dat met veel succes onder de naam Hang Dagen."

De Archief*Kring Hank is een stichting die nu gerund wordt door Louis de Bot, Walter van Dortmont en Richard van Dinteren. Drie mensen maar? De Bot: "Formeel wel, ja. Maar de inzet en interesse voor wat dan ook vanuit de dorpsgemeenschap is enorm. En daar zijn we erg blij mee en trots op want zonder de spontane medewerking van al die vrijwilligers zou het een bedompte zaak zijn." Kortom, het verleden leeft. Ook in Hank.

Meer berichten




Shopbox